BEYİN AMELİYATINDAN ÖĞRENDİĞİM 20 ŞEY

beyin

Hem çok uzak, hem bir o kadar yakın…

Üzerinden iki yıl geçtikten sonra artık yavaş yavaş geride kalmış olmasına rağmen hala her anı bütün canlılığıyla aklımda…

Hakkında halihazırda birkaç yazı kaleme almış olmama rağmen ameliyattan sonra kendime verdiğim sözü tutmak üzere yazıyorum bu satırları…

Beyin ameliyatının ardından yaşadığım, kimi zaman paniğe kapılmama yol açan fiziksel ve duygusal hissiyatlara anlam vermek için internette yaptığım araştırmalar çoğu zaman sonuçsuz kalmıştı.

Neredeyse bir tane bile Türkçe yazı bulamamışken bana o süreçte en iyi gelen İngilizce yazı, beyin ameliyatı geçiren bir kadının benzer bir ameliyat geçirecek arkadaşına yazdığı bir listeydi.

Ben de bir süre sonra aynısını yapacağıma söz verdim kendime… Kimi zaman soğukların kimi zaman yorgunluğun etkisiyle kafamın tatlı tatlı sızlaması ama en çok da tanıştığım bir kadın bu sözü hatırlattı bana…

Bilge, daha önce yazdığım ‘Mandalina Tadında Bayramlar’ yazımla ilgili olarak benimle iletişime geçince hayatıma girdi. Bahçeşehir Üniversitesi’nde öğretim görevlisi ve iki çocuk annesi olan Bilge, benim gibi menenjioma ameliyatı geçirmiş, süreç boyunca ona en çok güç veren şeylerden biri benim yazım olmuştu.

Bilge’yle buluştuğumuzda saatlerce gülerek başımızdan geçenleri konuştuk. Daha da güçlendik, birbirimizden enerji aldık.

Bilge’nin süreci benimkinden farklıydı, yine de yaşadığımız çok fazla ortak nokta var. Mayıs 2014’te teşhis+karar+ameliyat+taburcu sürecim ve tümörün iyi huylu olduğunu öğrenmem toplamda 10 gün olduğu için benim deneyimim başkalarından farklı olabilir. Ancak bu süreçte öğrendiğim bir şey varsa, sizinle benzer tecrübeleri yaşayanlarla konuşmak kadar iyi gelen bir şey yok! O yüzden şimdi sizi kendi listeme buyur ediyorum:

 

  1. Ameliyatınız bir dönüm noktası olacak: Mezuniyetler, ilişkiler, evlilikler, doğumlar, işler güçler… Hayatınızda aldığınız bütün virajlara rağmen ameliyatın ardından her şeyi zamansal olarak ameliyatla ilişkilendirerek açıklayacaksınız. “Hatırlarsan ameliyattan önceydi o seyahatimiz” ya da “Tabii, ameliyattan sonra onca kilo vermiştim de şimdi geri aldım” gibi gibi… Hayatınızda ameliyattan sonra olan her şey bir miladın ardından gerçekleşen yepyeni deneyimler olacak size…
  2. Hiçbir zaman eskisi gibi olmayacaksınız: Bu hem çok güzel hem de çok farklı bir deneyim olacak, o yüzden tadını çıkarın. Ameliyatın ardından ne duygusal ne fiziksel ne de ruhani açıdan siz eski siz olmayacaksınız. Bu durum sizi paniğe sürükleyebilir, yakınlarınızın size nasıl davranacağını bilememesine yol açabilir; o yüzden ameliyat sonrası süreci bu yeni dönemi değerlendirmek ve kendinizi keşfetmek için harcayın.
  3. Ağrılarınız uzun bir süre devam edebilir (Operasyon kaynaklı olarak yıllar sonra bile): Ameliyattan iki yıl sonra bile bugün hala yorgunluk, hastalık, hava kaynaklı olarak ameliyat yerimle ilişkili ağrılarım devam ediyor. Hele ki ameliyattan çıktıktan sonraki bir hafta boyunca ağrılarınız yüzünden yemek yemekte zorlanabilirsiniz. İnsan her şeye alıştığı gibi bu durumun da üstesinden gelebiliyor, hazırlıklı olun ama moralinizi bozmayın. Sürekli doktorunuzla irtibat halinde olun, ağrılarınız yüzünden moralinizi bozmayın. Kafatası kemikleriniz üzerinde bir operasyon yapıldığı için bunu kolunu ya da bacağını kıran kişilerin zaman zaman yaşadığı ağrılara benzetebilirsiniz. Maalesef bu operasyonun bize verdiği tatsız hediyelerden biri bu…
  4. Operasyon bölgesini ameliyattan sonra uzun bir süre hissetmeyebilirsiniz: Hissetmeyebilir, hissetmediğinizi tam da hissetmeye başladığınız anda şaşkınlıkla anlayabilirsiniz. Uyuşukluk ve karıncalanma hissiyatını ilk fark ettiğinizde, elinizi kafanıza götürecek ve o bölgeyi hissetmediğinize çok şaşıracaksınız! Ben çok panik olmuştum ve tanıdık doktorlar tarafından bunun ne kadar olağan bir şey olduğunu duyduğumda ancak rahatlamıştım.
  5. Kafanız eskisinden daha büyük olabilir, şişlikler bir süre boyunca devam edebilir: Ameliyat olduğum hafta gözlüğümü kafama taktığımda girmediğini şaşkınlıkla fark ettim. Bugün bile hala yorulduğum zaman kafamın şiştiğini hissediyorum. O yüzden çizgi filmlerdeki gibi koca bir kafanız oldu diye hiç geçmeyecek sanmayın :)
  6. Ameliyat sonrası kısa süreli olarak yeme-içme alışkanlıklarınızı değiştireceksiniz: Başınız ağrıdığı için bir şeyler çiğnemekte zorlanabilirsiniz. Hele ki kortizon kullanıyorsanız tuzlu ve tatlı yememeniz gerekecek. Bir süreliğine alkolden de uzak durmanız gerekecek. Uzun bir süre hareketsiz kalacağınız için de ayrıca yediklerinize özen göstermeniz çok iyi olur. Gerçi bütün bunlara rağmen ben kilo almak yerine yaklaşık 7 kilo vermiştim, o yüzden ani kilo değişimlerine hazırlıklı olun.
  7. Tümörün yerine göre bir süreliğine günlük aktivitelerinizi yardım alarak yapmak zorunda kalabilirsiniz: Ben ameliyatın ardından bir süre resmen bebek gibi yaşadım, annemin çocukluk günlerimi özlemesine izin vermedim :) Yardım istemekten çekinmeyin. Duş almaktan, yeme içmeye, tuvalete gitmeye kadar size en ufak ihtiyaçlarınızda bile yardımcı olacak birilerini bulun. Yanımda bulunan düdük birilerinden acil yardım isteyeceğim zaman işime yarıyordu; çünkü ameliyatın hemen ardından sesiniz de bir süre kafanızın içine basınç gönderdiği için çıkmayacak.
  8. Tuvaletinizi yapmak bir hafta için sıkıntı olabilir: Doktorlarınız ve hemşireleriniz tuvaletinizi yapacağınız anı heyecanla bekleyecek. İlk defa tuvalete çıkacağınız an biraz zaman alabilir, çok zor da olabilir. Stres yapmadan bağırsaklarınızı gevşetecek yiyeceklerle bu süreci rahatlatmaya çalışın. Gezi eylemlerinin yıldönümünde tuvalette saatlerimi geçirmiş, bir yıl önce neyin derdiyle sokaklara çıkmışken bir yıl sonrasında kaygımın ne olduğuna şaşkınlıkla bakmıştım. İşte, hayat dedikleri…
  9. Uyku alışkanlıklarınız değişebilir, kabuslar görebilir ve terleyerek uykularınızdan uyanabilirsiniz: Gerçek ötesi rüyalar görebilir, rüyalarınız gerçekle birbirine girebilir, gün boyunca terlemeniz yüzünden onlarca kıyafet değiştirmeniz gerekebilir. Ameliyattan sonra gün içinde sadece birkaç saat uyuyabiliyordum. Bunu uzun zamandır olmadığı kadar çok kitap okumak, yazmak ve film izlemek için harcadım; çok da iyi geldi. Ancak uykunun hücrelerin yenilenmesi için önemli olduğunu unutmayın, mümkün olduğunca iyi uyumaya çalışın.
  10. İlk zamanlar bazı kelimeleri hatırlamayabilirsiniz: Birilerine evi tarif ederken sol ya da sağ kelimelerini, ağaç kelimesinin ne olduğunu unutabilir, cümle kurarken aklınıza gelmeyen kelimelerle duraksadığınızda çevrenizdekiler size tedirginlikle bakabilir. Bu durum da çok uzun sürmeyecek.
  11. Sizi sevenler, yakınlarınız, aileniz, arkadaşlarınız, ne yapacağını bilemediğinden farklı tepkiler verebilir: İşte geldik sürecin en önemli maddesine! Çevrenizdekilerle mutlaka konuşun, konuşun, konuşun ve anlatın… Büyük ihtimalle ilk defa böyle bir şeyle karşılaştıkları için size nasıl yaklaşmaları gerektiğini bilemeyecekler. Siz onların tahmin etmesini beklemeden hissettiklerinizi, istediklerinizi ve beklediklerinizi anlatın. Özellikle tıbbi süreç içerisinde görüş ayrılıkları olabilir, ancak bu sizin hayatınız ve ameliyatın nasıl olması gerektiğini düşünüyorsanız ona göre hareket edin. Hayatınızın bu döneminde sizin yanınızda olanları ve gördüğünüz desteği hiçbir zaman unutamayacaksınız. Ama sanmayın ki bu süreç boyunca yanınızda olmayanlar sizi sevmediği ya da size değer vermediği için bu yolu tercih etti. Kimileri böyle bir duruma nasıl reaksiyon vereceğini bilmediği, kimileri sizi öyle gördüğü için çok üzüldüğü, kimileri de böyle bir süreçten çok etkilendiği için uzak durabilir. O yüzden kimseyi yargılamayın. Yanınızda yakınınızda olanların kıymetini bilin. Benzer tıbbi süreçleri yaşamış kişilerle bir araya gelmenizin ve onlarla sohbet etmenizin katkısı büyük olacaktır.
  12. Ameliyat sonrası daha alıngan, agresif ya da sinirli olabilir; abartılı tepkiler verebilirsiniz: Operasyon öncesinde ve sırasında sakin olmanız, hem yakınlarınızı rahatlatmanız hem de hekimlerinizin işlerini kolaylaştırmak için çok önemli. Ancak sonrasında hem narkozun hem ilaçların hem de tıbbi sürecin getirdiği duygusal travma sebebiyle aşırı tepkiler verebilirsiniz. Pedro Almodovar’ın “Sinir Krizinin Eşiğindeki Kadınlar” misali bu eşiğe kaç defa geldiğimi, kendimi bir anda bağırırken bulduğumu, sokakta ruhumun bedenimi terk etmesine yol açacak kadar sinirlendiğimi çok net biliyorum. Benim için zaman, sevdiklerim için sabır gerektiren zor bir süreç ancak zamanla geride kaldı. Başa çıkması zor olsa da kendinizi yargılamadan bu dönemi atlatmaya bakın.
  13. Duygusal hezeyanlarınız ve depresif dönemleriniz olabilir: Her ne kadar ameliyat öncesi, sırası ve nekahat dönemi benim için çok umutlu ve pozitif geçmiş olsa da işe başlamamın ardından daha önce hayatla ilgili baş edebildiğim şeyler bana çok ağır gelmeye başladı. Sanki hayatımda sevdiğim birini kaybetmiş gibi ağır ağlama nöbetleri geçirdiğim, kendi içime kapandığım dönemlerim oldu. Hele ki yukarıdaki maddeyle birleştiğinde profesyonel bir yardım alma ihtiyacı hissettim, ve bu karar bana çok iyi geldi. Üzerine bir de uzun bir seyahate çıkınca depresyonun etkilerini yavaş yavaş üzerimden attım.
  14. Eski rutininize ne zaman dönmeniz gerektiği konusunda kafa karışıklığı yaşayacaksınız: Yukarıdaki gibi hissetmemin en önemli sebeplerinden biri “normal”in nerede başlayıp nerede bittiğine karar veremememden kaynaklandı. Eskisi gibi değildim, kendimi çok iyi hissetmiyordum, ama kendimi nereye kadar iyi hissetmek gerektiği konusunda bir karar veremiyordum. Kafam çok karışmıştı, eski rutinime dönmek konusunda zorlanıyordum. O yüzden kendinize karşı gelmeyin. Yorgunsanız yorgunsunuz, iyi değilseniz iyi değilsiniz. Hissettiklerinize karşı gelmeyin, içinde bulunduğunuz durumu sorgulamayın ve içinizden geldiği gibi davranın.
  15. İşinize ne zaman hazır hissediyorsanız o zaman başlayın: Yukarıdaki maddeyle ilişkili olarak ne zaman çalışma hayatınıza dönmek istiyorsanız o zaman dönün. Doktorlarım daha genç olduğum ve kendimi oyalayacak bir şey bulmam gerektiğini düşündükleri için benim dinlenme sürecimi 1.5 ayla sınırlı tuttular. Her ne kadar sonrasında yarı zamanlı çalışmaya başlamış olsam da daha işe dönmeye hazır değildim, işte bu mutsuz olmama yol açan etmenlerden biri oldu. Geriye dönüp bakınca keşke kendimi bu konuda zorlamasaydım diyorum. O yüzden eğer uzun bir tatile ihtiyaç duyduğunuzu düşünüyorsanız ve maddi olarak da bu konuda rahatsanız kendinizi zorlamayın ve zamanınızı istediğiniz gibi yaşayın.
  16. Saçlarınız dökülebilir: İşe başladıktan sonra gazetede oturduğum sandaleyinin altında avuç avuç saç buluyordum, dökülen saçlarımın haddi hesabı yoktu. Moraliniz bozulmasın, bu süreç içinde yaşayacağınız fiziksel sıkıntılardan sadece biri! Geçiş sürecinin ardından saçlarınız daha az dökülmeye başlayacaktır.
  17. Dikiş yeriniz kepeklenebilir: Dikişleriniz alındıktan sonra dikiş yerlerinizde büyük büyük kepeklerin oluştuğunu görebilirsiniz. Kuaförüm benzer ameliyatları yaşayan hastaları olduğundan bunu öngörebilmiş ve bana zeytinyağı sürmeyi tavsiye etmişti. Doktorlarıma danıştıktan sonra kullanmaya başladım ve gerçekten de faydasını gördüm. Dikiş yerinde bir süre saç çıkmayacağını da unutmayın, ama gerçekten de teknoloji sayesinde ameliyat yerindeki boşluk çok da fazla olmuyor artık…
  18. Hayatınızda değiştirmek istedikleriniz hemen değişmeyebilir: Hastane yatağında ne kadar umutlu olduğumu ve hayatımda değiştirmek istediklerimi bir an önce değiştirmeye başlamak için ne kadar hevesli olduğumu anlatamam! Büyük bir ameliyatın ardından hayata yeniden başlamak için ne kadar hevesli ve enerjik olsanız da kurduğunuz büyük düşler ve hastane odanızda beslediğiniz umutlar bir anda gerçeğe dönüşmeyebilir. Bu benim mutsuzluğumu ve depresyonumu en çok körükleyen etmenlerden biri olmuştu. Ama bugün hayatımda olduğum yerden geri dönüp bakınca istediklerimin her ne kadar yavaş da olsa kademe kademe gerçekleştiğini görüyorum. O yüzden sakın umudunuzu kaybetmeyin.
  19. Unutmamak için yaşadığınız her şeyi kaydetmek isteyeceksiniz: Hem ses kayıt cihazına vakit bulduğum ilk andan itibaren başımdan geçenleri saniye saniye kaydettim, hem de her günümü yazdım. Hayatınızın bu kadar olağanüstü ve önemli bir döneminden geçerken hatırlanmayan bir an geride kalsın istemeyeceksiniz.
  20. Bu dönemi hayatın size verdiği bir hediye olarak algılayın, değiştirmek istedikleriniz için harekete geçin: Ameliyat benim için hayatın kafama tak diye vurarak kendime gelmemi sağlayan bir fırsat oldu. Büyük bir hediye, hayatı değerlendirmek için büyük bir zaman dilimi… O yüzden olumsuz tarafından değil, farkına varmanızı sağladığı şeyler açısından pozitif bir süreç olarak bakın yaşadıklarınıza… Herkesin karşısına hayatını değerlendirmek için böyle bir fırsat çıkmıyor. Yine de başınıza böylesine bir olay gelmeden mandalina tadında anların önemini kavramaya yönelik daha fazlası için sizi böyle alalım: http://kisiselmedya.com/bayram-mandalina-menenjioma-tumor/

İlk siz yorum yapın